Αμερικανικός διατροφικός οδηγός : όταν η διατροφή γίνεται εργαλείο πολιτικής, το αποτέλεσμα είναι η απόκλιση από τα επιστημονικά δεδομένα.

Ο νέος αμερικανικός διατροφικός οδηγός αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Στον οδηγό αυτό, το κόκκινο κρέας τοποθετείται στην κορυφή μιας ανεστραμμένης διατροφικής πυραμίδας, πάνω ακόμη και από τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα οποία καταλήγουν στη βάση. Σοβαρά. Η εικόνα παραπέμπει σε επιστροφή στη δεκαετία του 1950, όταν η καθημερινή κατανάλωση κρέατος, οι μεγάλες ποσότητες βουτύρου και η άγνοια για τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία θεωρούνταν φυσιολογικές.

Ο συγκεκριμένος οδηγός δε φαίνεται να στηρίζεται σε σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, αλλά να προωθεί μια ιδεολογική αφήγηση. Το βοδινό κρέας αντιμετωπίζεται ως πολιτισμικό και πολιτικό σύμβολο, σε πλήρη αντίθεση με τις σημερινές διατροφικές συστάσεις και τις περιβαλλοντικές προτεραιότητες. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στη βιώσιμη διατροφή, στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των τροφίμων ή στο οικονομικό κόστος των επιλογών που προτείνονται.

Παράλληλα, συνιστάται η κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων πρωτεΐνης σε όλα τα γεύματα. Ωστόσο, τόσο στη Βόρεια Αμερική όσο και στην Ευρώπη, η πρόσληψη πρωτεΐνης είναι ήδη επαρκής — αν όχι υπερβολική. Το πλεόνασμα δεν προσφέρει πρόσθετα οφέλη αντιθέτως, αποθηκεύεται ως λίπος. Η μόνη ομάδα πληθυσμού με αυξημένες ανάγκες σε πρωτεΐνη είναι οι αθλητές υψηλού επιπέδου.

Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι ολόκληρες ομάδες τροφίμων απουσιάζουν πλήρως από τη διατροφική πυραμίδα. Δε γίνεται καμία αναφορά στη ζάχαρη και στο αλκοόλ, παρότι και τα δύο καταναλώνονται συχνά σε υπερβολικές ποσότητες, με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, όπως παχυσαρκία, διαβήτη, καρδιαγγειακά και ηπατικά νοσήματα. Οι παράγοντες αυτοί φαίνεται να αγνοούνται πλήρως.

Η σύγχυση συνεχίζεται και στο κεφάλαιο των λιπαρών. Γίνεται λόγος για «ανθυγιεινά λιπαρά» χωρίς σαφή ορισμό, ενώ ταυτόχρονα προωθούνται το βούτυρο, το ζωικό λίπος και τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα. Το μήνυμα είναι αντιφατικό και δυσνόητο.

Επιπλέον οι αμυλούχες τροφές εμφανίζονται σε πολύ λιγότερο ποσοστό. Το γεγονός φαίνεται παράλογο να έχουν περάσει από τη βάση της διατροφής όπου βρίσκονταν τα τελευταία 30 χρόνια, σε ένα ελάχιστο επίπεδο σήμερα.

Είναι αλήθεια ότι γίνεται, επιτέλους, αναφορά στη μείωση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και των αναψυκτικών — ίσως το μοναδικό θετικό στοιχείο του οδηγού. Ωστόσο, και αυτό χάνεται μέσα σε έναν ιδεολογικό και ασυνάρτητο λόγο που αποδυναμώνει κάθε ουσιαστική διατροφική καθοδήγηση.

Συμπέρασμα: ανεστραμμένη πυραμίδα, σοβαρές παραλείψεις και επιστήμη σε δεύτερο πλάνο.

Όταν η πολιτική μπαίνει στο πιάτο μας, η υγεία μας σπάνια βγαίνει κερδισμένη…